zondag 17 april 2011

Toevallige lectuur

In Le cose che restano wil Nino van een oud weeshuis een verblijfplaats maken voor passanten. Het wordt een huis met veel doorkijkjes, veel glas. Een huis waar de wind doorheen kan blazen. Wat dat alles betekent voor de privacy van de passanten, daar wil ik het nu niet over hebben. Het is trouwens, dat had u al door, een Italiaanse serie en Italianen wonen toch op straat, zo wil het cliché. Er is een ander aspect van het ontwerp dat me interesseert: langs de muren van de gangen en onder de trappen tekent Nino boekenrekken.

Met alle nieuws over de toenemende verkoop van e-boeken vraagt een mens zich af of dit wel een toekomstgericht ontwerp is. Moet hij geen plaats voorzien voor een server? En dan? Schermen voor de bewoners? Of moet hij een systeem bedenken zodat de passanten de boeken kunnen lezen op hun eigen apparaten? Het lijkt niet echt haalbaar, zeker niet zolang de auteursrechtenkwestie niet geregeld is.

Het is bovendien ook overbodig. De passanten die tijdelijk in het huis verblijven, hebben allicht hun eigen apparaten bij. In hun rugzakken en tassen zitten geen geabimeerde pocketjes. Op hun iPod, hun Android tablet, hun netbook, dragen ze hun hele bibliotheek mee. De nieuwe nomaden hebben geen behoefte meer aan rekken vol boeken. En zelfs niet aan een server met de elektronische versies. Fantastisch toch? Hinssen, Piët, Feyerabend, Bowles: waar je ook maar zin in hebt, altijd bij de hand.

En toch. In Bretagne las ik Le roi des aulnes, langs de Weinstraße een boek over de Hanze, in Lazio een biografie van Ibn Saud en in Sussex Nevil Shutes A town like Alice. Stuk voor stuk boeken die ik anders (nog) niet gelezen zou hebben. Ik kan ook moeilijk beweren dat ze me iets bij brachten over de lokale gebruiken, geschiedenis of levenswijze. Ze blijven wel verbonden met de plaats waar ik ze las, meer dan de boeken uit mijn eigen bibliotheek die ik bij me had en die ik daar ook las.

We moeten er niet meer van maken dan het is. Zonder de boekenrekken in Nino's verbouwde weeshuis zal onze cultuur niet ten onder gaan. De bibliotheken op de iPads van de passanten bevatten ongetwijfeld meer boeken dan ze ooit gelezen krijgen, als het echte boekenliefhebbers zijn toch. Alleen: het verrassingseffect zal van elders moeten komen.

En toch, besef ik nu, op elk van die bestemmingen was er iemand die me toegang gaf tot een persoonlijke bibliotheek. Zelfs al ging het waarschijnlijk om afdankertjes, niet genoeg meer waard gevonden om in de eigen bibliotheek te blijven staan en dus maar ter beschikking gesteld van passanten, dan nog toonden ze een glimp van een leven. Een glimp die ons allicht niet meer gegund zal zijn als onze bibliotheek elektronisch wordt.

Published with Blogger-droid v1.6.8